Xuất khẩu nông – lâm – thủy sản Việt Nam “lội ngược dòng”, chạm mốc 70 tỷ USD năm 2025

Năm 2025, xuất khẩu nông – lâm – thủy sản của Việt Nam đã ghi nhận bước tăng trưởng ngoạn mục, lập kỷ lục mới trên 70 tỷ USD, vượt xa mục tiêu 65 tỷ USD và cao hơn gần 8 tỷ USD so với năm 2024.

Bộ Nông nghiệp và Môi trường cho biết, kết quả đột phá này đến từ việc chủ động ứng phó với thay đổi thuế quan, xử lý nhanh các sự cố an toàn thực phẩm, tháo gỡ rào cản kỹ thuật và giải quyết kịp thời các điểm nghẽn xuất khẩu – đặc biệt là sầu riêng xuất sang Trung Quốc.

 Rau quả là điểm sáng nổi bật

Trong bức tranh chung, xuất khẩu rau quả đạt 8,6 tỷ USD, tăng gần 20% bất chấp biến động toàn cầu. Đây là năm thứ ba liên tiếp ngành này lập kỷ lục mới và duy trì tăng trưởng hai chữ số.

Theo Hiệp hội Rau quả Việt Nam (Vinafruit):

• Trung Quốc tiếp tục là thị trường lớn nhất, chiếm hơn 60% kim ngạch xuất khẩu rau quả.

• Xuất khẩu sang Mỹ tăng hơn 50%, đạt khoảng 500 triệu USD, dù chịu tác động từ chính sách thuế.

• Các thị trường như Nhật Bản, Hàn Quốc, Hà Lan, Australia đều ghi nhận tăng trưởng ổn định.

Những mặt hàng chủ lực gồm sầu riêng, chuối, xoài, mít, dừa, bưởi, trong đó sầu riêng dẫn đầu với kim ngạch lên tới 4 tỷ USD.

 Sầu riêng vượt “cửa ải” kỹ thuật

Ông Đặng Phúc Nguyên, Tổng Thư ký Vinafruit, cho biết đầu năm 2025, xuất khẩu rau quả từng giảm 30–50% do Trung Quốc siết chặt kiểm soát dư lượng chất cấm như cadimi và auramine O. Thời gian thông quan có lúc kéo dài tới 10 ngày/container.

Tuy nhiên, từ nửa cuối năm, nhờ sự phối hợp chặt chẽ giữa Chính phủ, Bộ Nông nghiệp và Môi trường và Bộ Công Thương – cùng các chuyến làm việc cấp cao với Trung Quốc và Mỹ – xuất khẩu đã phục hồi mạnh mẽ.

Việt Nam đã:

• Được Trung Quốc công nhận nhiều phòng thí nghiệm kiểm nghiệm

• Cấp thêm gần 1.000 mã số vùng trồng và cơ sở đóng gói

• Thiết lập “luồng xanh” cho nông sản

• Tăng cường kiểm soát dư lượng trong nước

???????? Châu Âu tăng trưởng mạnh

Xuất khẩu rau quả sang EU tăng 40% so với năm 2024. Số cảnh báo an toàn thực phẩm giảm một nửa, còn khoảng 60 vụ, chủ yếu ở lô hàng nhỏ.

Theo Vinafruit, đáp ứng được tiêu chuẩn khắt khe của EU sẽ giúp doanh nghiệp Việt dễ dàng tiếp cận các thị trường khác.

 Thủy sản lập kỷ lục mới

Xuất khẩu thủy sản đạt 11,32 tỷ USD, mức cao nhất từ trước tới nay.

Trung Quốc vươn lên trở thành thị trường nhập khẩu thủy sản lớn nhất của Việt Nam, chiếm 20,2%, vượt Mỹ (khoảng 17%). Nhật Bản đứng thứ ba với 1,6 tỷ USD.

Đáng chú ý, tôm hùm xuất sang Trung Quốc tăng mạnh, nhờ:

• Không bị áp thuế trả đũa như Canada, Mỹ

• Khoảng cách địa lý gần, giảm chi phí vận chuyển

• Nhu cầu tiêu dùng tôm hùm tại Trung Quốc tăng cao

Xuất khẩu thủy sản sang EU vượt 1 tỷ USD, tăng hơn 17%, dù thẻ vàng IUU vẫn là rào cản lớn.

 Mục tiêu năm 2026

Bộ Nông nghiệp và Môi trường đặt mục tiêu 73–74 tỷ USD xuất khẩu nông – lâm – thủy sản năm 2026, tập trung:

• Tăng liên kết thị trường

• Đẩy mạnh chế biến sâu

• Mở rộng thị trường Trung Đông và châu Phi

• Hạn chế tình trạng dư cung, rớt giá nông sản

Vinafruit kỳ vọng xuất khẩu rau quả đạt 9–10 tỷ USD, trong đó riêng mít tươi có thể tăng gấp đôi nhờ các nghị định thư mới ký với Trung Quốc.

Tuy nhiên, ngành thủy sản vẫn đối mặt nhiều thách thức do thuế quan Mỹ, rào cản kỹ thuật và thẻ vàng IUU, cùng nguy cơ Mỹ áp thuế chống bán phá giá với cá tra và tôm lên tới 35% trong năm 2026.