Thời tiết mưa nhiều dễ gây úng rễ ở cây – Nguyên nhân và giải pháp hiệu quả

1. Thời tiết mưa nhiều – mối nguy tiềm ẩn cho cây trồng

Vào mùa mưa, đặc biệt là những tháng cuối năm, lượng mưa dày và kéo dài khiến đất bị ẩm ướt liên tục. Khi nước không thoát kịp, rễ cây bị thiếu oxy, dẫn đến hiện tượng úng rễ, thối rễ, khiến cây sinh trưởng kém, lá vàng, rụng trái và thậm chí chết hàng loạt.
Tình trạng này thường gặp ở các loại cây ăn trái như sầu riêng, cam quýt, mít, mận, xoài, cũng như rau màu, hoa kiểng và cây công nghiệp ngắn ngày.

2. Nguyên nhân gây úng rễ ở cây

•  Đất thoát nước kém: Đất sét, đất thịt nặng dễ bị nén chặt khiến nước đọng lại lâu.
•  Rễ bị tổn thương: Khi mưa kéo dài, rễ non bị ngạt, vi sinh vật yếm khí phát triển gây thối.
•  Bón phân sai thời điểm: Bón phân hóa học hoặc phân chuồng chưa hoai trong lúc đất còn ướt dễ sinh khí độc (NH₃, H₂S).
•  Thiếu biện pháp thoát nước: Không có rãnh xả nước hoặc mương tiêu nước quanh vườn khiến nước dồn về gốc.

3. Dấu hiệu cây bị úng rễ

• Lá héo, vàng dù đất vẫn ẩm.

• Rễ chuyển nâu đen, có mùi hôi.

• Cây sinh trưởng chậm, rụng trái non hoặc không ra đọt mới.

• Một số trường hợp nặng, cây chết đột ngột chỉ sau vài ngày mưa lớn.

4. Giải pháp phòng và khắc phục úng rễ mùa mưa

 Chủ động thoát nước:

• Đào rãnh thoát nước giữa các hàng cây.

• Tạo mô, đắp gốc cao đối với cây ăn trái.

 Tăng cường sức đề kháng cho rễ:

• Sử dụng chế phẩm sinh học hoặc phân bón kích rễ có chứa humic, amino, calcium, và vi sinh vật có lợi để giúp rễ phục hồi nhanh.

• Định kỳ phun hoặc tưới chế phẩm kháng nấm để hạn chế bệnh thối rễ, nấm Phytophthora.

 Bón phân hợp lý:

• Sau mưa nên bón phân hữu cơ hoai mục, vôi dolomite để trung hòa pH đất, hạn chế độc tố.

• Tránh bón phân hóa học ngay sau mưa để không gây sốc rễ.

 Che phủ gốc và tỉa tán cây:

• Dùng rơm rạ, vỏ trấu, xơ dừa khô che gốc giúp đất thông thoáng hơn.

• Tỉa bớt lá, cành rậm để hạn chế đọng nước.

5. Tổng kết

Mưa nhiều là hiện tượng tự nhiên không thể tránh, nhưng bà con hoàn toàn có thể chủ động bảo vệ bộ rễ – “trái tim” của cây bằng các biện pháp kỹ thuật phù hợp. Việc quản lý tốt nước, kết hợp bổ sung dinh dưỡng đúng lúc sẽ giúp cây khỏe, rễ mạnh, hạn chế thiệt hại trong mùa mưa.