GIAI ĐOẠN LÀM ĐÒNG CỦA CÂY LÚA – THỜI ĐIỂM “VÀNG” QUYẾT ĐỊNH NĂNG SUẤT VỤ MÙA

1. Giai đoạn làm đòng là gì?

Giai đoạn làm đòng của cây lúa là thời kỳ cây chuyển từ giai đoạn sinh trưởng dinh dưỡng (ra lá, phát triển thân) sang giai đoạn sinh trưởng sinh thực – tức là hình thành hoa, hạt.
Đây được xem là thời điểm “vàng” quyết định năng suất, chất lượng và tỷ lệ hạt chắc trên bông.

Tùy theo giống và điều kiện canh tác, giai đoạn làm đòng thường diễn ra từ 35–45 ngày sau sạ, kéo dài khoảng 10–15 ngày.

2. Dấu hiệu nhận biết lúa đang làm đòng

Nông dân có thể nhận biết lúa bước vào giai đoạn làm đòng qua một số đặc điểm:

• Thân cây phình to, lá đứng hơn, xanh đậm.

• Khi bóc bẹ lá thấy đòng non (phần màu trắng ngà, mềm) xuất hiện trong thân.

• Lá đòng (lá thứ 3 tính từ ngọn xuống) thẳng và to hơn so với các lá trước.

• Rễ phát triển mạnh, hút dinh dưỡng và nước nhiều hơn.

Lưu ý: Nếu quan sát kỹ ở thời điểm 5–7 ngày sau khi tượng khối sơ khởi, hạt phấn và bông lúa đã bắt đầu hình thành bên trong thân.

3. Nhu cầu dinh dưỡng của lúa trong giai đoạn làm đòng

Đây là giai đoạn tiêu thụ dinh dưỡng mạnh nhất trong suốt chu kỳ sinh trưởng của cây lúa.

• Đạm (N): giúp phát triển đòng và tăng số hạt trên bông, nhưng nếu bón quá nhiều sẽ gây lốp, lem lép.

• Lân (P): cần thiết cho sự hình thành hạt phấn, phát triển rễ và bông lúa.

• Kali (K): giúp chắc hạt, cứng cây, hạn chế đổ ngã.

• Bo, Zn, Si, Mg: là vi lượng quan trọng giúp đòng phân hóa đều, tăng tỷ lệ hạt chắc và chống nghẹn đòng.

Gợi ý kỹ thuật bón phân:
Bà con nên chia làm 3 lần:

1. Trước làm đòng (7–10 ngày): bón thúc nhẹ để kích thích tượng đòng.

2. Đón đòng: cung cấp đầy đủ Lân và Bo giúp phân hóa hoa.

3. Sau làm đòng: bổ sung Kali và Silic giúp hạt chắc, hạn chế lép vàng.

4. Các yếu tố ảnh hưởng đến làm đòng

• Thời tiết: Nhiệt độ thấp (<20°C) hoặc mưa kéo dài có thể làm nghẹn đòng, lép hạt.

• Thiếu dinh dưỡng: đặc biệt là Bo, Lân, Kali khiến đòng phát triển kém.

• Sâu bệnh: bệnh đạo ôn cổ bông, rầy nâu, bọ trĩ… gây ảnh hưởng trực tiếp đến tỉ lệ hạt chắc.

5. Giải pháp chăm sóc lúa giai đoạn làm đòng

Để lúa làm đòng khỏe – đòng to – bông nhiều hạt, bà con cần:

• Giữ mực nước ổn định 3–5 cm trong ruộng, tránh khô hạn.

• Bón phân cân đối giữa N – P – K và bổ sung vi lượng Bo, Zn.

• Phun dưỡng lá & nuôi đòng: có thể dùng phân bón lá chứa Lân cao + Bo + Amino acid để giúp đòng hình thành nhanh, hạt chắc khỏe.

• Phòng ngừa sâu bệnh sớm, đặc biệt là đạo ôn cổ bông và rầy nâu.

6. Tổng kết

Giai đoạn làm đòng của lúa là bước ngoặt quyết định năng suất và chất lượng hạt lúa.
Chăm sóc đúng kỹ thuật, quản lý dinh dưỡng hợp lý và phòng trừ sâu bệnh kịp thời sẽ giúp bông lúa to – hạt mẩy – năng suất cao, đảm bảo vụ mùa bội thu.